LƯỢT TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 63


Hôm nayHôm nay : 25303

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 114116

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 8131719

LIÊN KẾT WEBSITE

ĐĂNG NHẬP

Phòng, chống xâm hại trẻ em trong cơ sở giáo dục

Thứ tư - 11/03/2020 03:04
Trong thời gian qua, trên cả nước đã xảy ra nhiều vụ việc xâm hại trẻ em gây nhức nhối trong dư luận xã hội. Quốc hội khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 81/2019/QH14 ngày 14/6/2019 quyết định giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em” và xây dựng Kế hoạch số 56/KH-ĐGS ngày 25/12/2019 của Đoàn giám sát để triển khai thực hiện. Đối với địa bàn tỉnh Hà Giang, Quốc hội không trực tiếp giám sát tại địa bàn, nên Đoàn Đại biểu Quốc hội của tỉnh đã tiến hành giám sát.
 

 
Qua quá trình giám sát tại các địa phương trong toàn quốc, đoàn giám sát nhận thấy còn tồn tại nhiều vụ việc trẻ em trong các cơ sở giáo dục bị xâm hại. Tình trạng đó trong những năm gần đây có xu hướng gia tăng và chủ yếu dưới các hình thức bạo lực và xâm hại tình dục (Bạo lực về mặt thể chất; bạo lực tinh thần; xâm hại tình dục). Tình trạng bạo lực học đường gia tăng (học sinh đánh nhau, giáo viên bạo hành học sinh, học sinh hành hung giáo viên…) diễn ra ở nhiều nơi trong cả nước, cá biệt có một số vụ việc bạo lực học đường nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần học sinh, cá biệt có những vụ xâm hại khiến trẻ bị tử vong, làm ảnh hướng xấu đến môi trường giáo dục và gây lo lắng, bức xúc trong dư luận xã hội. Tình trạng bạo lực học đường không chỉ diễn ra ở thành thị mà còn ở nông thôn, không chỉ có học sinh nam, mà cả ở học sinh nữ, không chỉ đối với học sinh mà có liên quan tới cả thầy, cô giáo, không chỉ trong nhà trường mà còn từ gia đình và xã hội. Điều đó đã phản ánh thực trạng xuống cấp trầm trọng về đạo đức của một bộ phận không nhỏ học sinh và một số giáo viên trong sự xuống cấp về đạo đức xã hội nói chung. Hiện tượng này có thể xảy ra trong phạm vi trường học hoặc ngoài phạm vi trường học, đối tượng thực hiện hành vi xâm hại trẻ em ngoài nhà trường gồm người ruột thịt, người thân thích khác; trong cơ sở giáo dục gồm cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường.

Ngay trên địa bàn tỉnh Hà Giang cũng đã xuất hiện bạo lực học đường nghiêm trọng. Như ngày 20/9/2019 tại cổng trường Trung học cơ sở Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang nhóm học sinh (lớp 8, lớp 9) đánh nhau khiến 3 em nhập viện, một trường hợp bị xuất huyết não. Hay trường hợp ngày 16/11/2017 nữ sinh dân tộc Dao là học sinh lớp 9, trường Trung học cơ sở bán trú Thượng Sơn, huyện Vị Xuyên bị hai nữ sinh khác học tại Trung tâm giáo dục nghề nghiệp giáo dục thường xuyên huyện Vị Xuyên đánh và đăng tải clip lên mạng xã hội…

Trong những năm qua, công tác ban hành chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em đã được Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành chức năng quan tâm thực hiện, qua đó đã tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm thực hiện có hiệu quả các quy định của pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống xâm hại trẻ em, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với công tác trẻ em nói chung, phòng, chống xâm hại trẻ em trong cơ sở giáo dục nói riêng. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng chống xâm hại trẻ em khá đầy đủ như Hiến pháp 2013 quy định các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật; nhóm các văn bản quy định về phòng ngừa: Luật Trẻ em; Luật Giáo dục; Luật Bình đẳng giới; Luật Người khuyết tật; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Công nghệ thông tin; Luật Tiếp cận thông tin; Luật An ninh mạng...; quy định về việc xử lý các hành vi xâm hại trẻ em gồm Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017); Bộ luật Tố tụng hình sự; Luật Xử lý vi phạm hành chính; Bộ luật Dân sự; Luật hôn nhân và gia đình; Bộ luật Tố tụng dân sự; Luật Thi hành án hình sự; Luật Trợ giúp pháp lý và các văn bản hướng dẫn thi hành quy định việc thi hành biện pháp tư pháp và hình phạt đối với trẻ em phạm tội, việc thi hành các biện pháp bồi thường thiệt hại cho trẻ em là nạn nhân của tội phạm, các thiết chế bảo vệ trẻ em có liên quan đến hệ thống tư pháp như Luật Tổ chức tòa án; Luật Tổ chức viện kiểm sát nhân dân; Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự... và các nghị định của Chính phủ. Ngoài ra, một số chương trình, đề án có liên quan đến việc phòng, chống trẻ em vi phạm pháp luật, tội phạm xâm hại trẻ em, ví dụ Chương trình mục tiêu quốc gia về phòng chống tội phạm; Chương trình bảo vệ trẻ em…đã được triển khai. Rất nhiều bộ ngành, địa phương quan tâm thực hiện và xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Riêng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chương trình giáo dục phổ thông mới, trong đó tích hợp nội dung giáo dục phòng chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em; giáo dục kĩ năng sống vào chương trình của một số môn học, hoạt động giáo dục, ngoại khóa và một số nội dung khác. Ngày 10/7/2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Kế hoạch số 588/KH-BGDĐT về phòng, chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên năm 2019. Theo đó, xác định các nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên. Với 6  Nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu như: Tổ chức các hoạt động tuyên truyền về phòng chống bạo lực học đường; xây dựng các tài liệu hướng dẫn tích hợp, lồng ghép nội dung phòng, chống bạo lực học đường vào nội dung một số môn học và hoạt động giáo dục; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, người lao động về công tác phòng, chống bạo lực học đường; hoàn thiện thể chế triển khai công tác phòng, chống bạo lực học đường. Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác phòng, chống bạo lực học đường tại cơ quan quản lý giáo dục các cấp, cơ sở giáo dục.

Thực hiện các nội dung này, hệ thống chính trị của tỉnh Hà Giang luôn quan tâm và chỉ đạo, phối hợp với ngành Giáo dục triển khai các quy định hiệu quả. Các trường học trong toàn tỉnh, quyết tâm đẩy lùi nạn bạo lực học đường. Trong đó điển hình như tại Trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh đã có các hoạt động tuyên truyền sáng tạo, hiệu quả, phù hợp với tâm lý học sinh, các nhà trường huyện Yên Minh đã cam kết về thực hiện trách nhiệm phòng, chống bạo lực học đường đối với học sinh ...

Bên cạnh các kết quả đã đạt được, Đoàn giám sát của Quốc hội cũng có những đánh giá thấy rằng, trong cả nước vẫn còn những hạn chế, bất cập trong thực tế công tác phòng, chống xâm hại trẻ em. Một số vụ việc bạo lực học đường, xâm hại trẻ em nghiêm trọng trong các trường học gây tâm lý lo ngại cho phụ huynh, xã hội. Còn hiện tượng buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát, thiếu kiên quyết xử lý và xử lý chưa nghiêm, chưa kịp thời các vụ việc của một số cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường và chính quyền địa phương các cấp. Cơ sở vật chất học đường nhiều nơi còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế tại địa phương (chưa đủ trang thiết bị, nguồn lực; tường rào chưa bảo đảm được công tác an ninh, ký túc xá cho học sinh ở xa). Nhân viên y tế, nhân viên công tác xã hội chưa có biên chế. Kinh phí để tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, hoạt động ngoài giờ lên lớp còn hạn chế, công tác xã hội hóa gặp nhiều khó khăn. Bộ máy làm công tác trẻ em cấp cơ sở có nơi còn chưa đáp ứng được quy định của pháp luật, việc trao đổi thông tin giữa cán bộ bảo vệ trẻ em và cơ sở giáo dục chưa thường xuyên, kịp thời. Đây cũng là nhận định của Đoàn giám sát Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Giang khi giám sát tại tỉnh. Có những vấn đề mà với điều kiện của tỉnh rất khó có thể giải quyết ngay, nhất là vấn đề về cơ sở hạ tầng. Với mong muốn tạo điều kiện tốt nhất để các trẻ em vùng sâu, vùng xa đều được tham gia học tập có hiệu quả, tỉnh đã cố gắng xây dựng trường lớp học, hệ thống trường phổ thông dân tộc bán trú đã được mở rộng, tuy nhiên việc đảm bảo về điều kiện vật chất chỗ ở cho học sinh, người chăm sóc là rất khó khăn. Việc các em đi lại về nhà vào ngày nghỉ và quay lại trường không có người lớn đưa đón và tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm với các em trên đường. Đặc biệt có những địa bàn với vị trí địa lý rất khó khăn, không đủ không gian để xây dựng trường lớp theo đúng chuẩn, có những điểm trường cheo leo trên đồi núi, nếu như không được đầu tư tường rào, hay các thầy cô giáo chăm sóc không chú ý sẽ dẫn đến mất an toàn cho học sinh. Đây là vấn đề đã nhận định rõ nhưng để giải quyết rất cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị của tỉnh, sự đặc biệt quan tâm về nguồn lực của trung ương đối với tỉnh Hà Giang nói riêng và với các tỉnh miền núi nói chung.

Những vấn đề tồn tại đó có những nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, việc đầu tư cơ sở hạ tầng trường lớp một số nơi chưa hoàn thiện, việc này thể hiện rõ nhất ở các tỉnh miền núi. Ngoài ra, với đặc điểm của trẻ em, học sinh trong các trường học còn non nớt về thể chất và trí tuệ, hạn chế về hiểu biết, kiến thức phòng, chống xâm hại trẻ em, thiếu kỹ năng phát hiện nguy cơ gây hại và chưa có khả năng tự bảo vệ bản thân trước những hành vi xâm hại. Nhiều phụ huynh thiếu quan tâm, giáo dục con cái, phó mặc nhiệm vụ này cho nhà trường, không thường xuyên nắm bắt tâm lý, các vướng mắc trong học tập, lệch chuẩn trong sinh hoạt hàng ngày của con em, nhiều em không tâm sự với cha mẹ, người thân trong gia đình dẫn đến nhiều vụ việc con, em gia đình bỏ nhà hoặc bị đối tượng xấu rủ rê, lôi kéo và thực hiện hành vi xâm hại mà gia đình không biết. Nhiều bậc phụ huynh và trẻ em chưa nhận thức được hậu quả tác hại lâu dài, nhiều mặt của tội phạm xâm hại, đặc biệt xâm hại tình dục trẻ em, do tâm lý mặc cảm, xấu hổ, sợ ảnh hưởng tương lai, thậm chí cho rằng mình là người có lỗi nên cam chịu, chấp nhận thương lượng, không tố giác tội phạm. Đối với các tỉnh miền núi trong đó có Hà Giang, tại các vùng sâu, vùng xa nhiều phụ huynh ly hương đi lao động làm thuê (có thể có cả vượt biên trái phép) phó mặc việc chăm sóc con cái cho các trường học, thầy cô giáo. Ngoài ra, sự bùng nổ công nghệ thông tin, sự du nhập của nhiều văn hóa phẩm, phim ảnh có yếu tố bạo lực, kích động; trào lưu sống hưởng thụ, ích kỷ cá nhân, thiếu tôn trọng các quy tắc xã hội của một số đối tượng đã có những ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi, thậm chí sự phát triển và hình thành nhân cách nhiều trẻ em.

Về nguyên nhân chủ quan thấy rằng, tính cấp bách của công tác trẻ em chưa được cấp ủy, chính quyền, cơ quan chuyên môn và các tổ chức chính trị - xã hội ở nhiều địa phương và Ban giám hiệu các nhà trường chưa quan tâm chỉ đạo, đầu tư, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ trẻ em đúng trách nhiệm và quyền hạn của mình. Có hiện tượng chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục không thông tin, báo cáo đến cơ quan chức năng và cấp có thẩm quyền các vụ việc bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em mà bao che, tự tìm cách xử lý vụ việc hoặc xử lý nội bộ. Một số Bộ ngành Trung ương chưa thực hiện hết trách nhiệm của mình, đặc biệt một số nhiệm vụ được quy định cụ thể trong Luật trẻ em 2016 và một số luật liên quan. Hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giá trị sống, tài liệu giáo dục các tình huống cụ thể chưa thực sự đáp ứng nhu cầu trang bị kỹ năng cho học sinh trước sự phát triển nhanh chóng của xã hội. Công tác tuyên truyền về phòng, chống xâm hại trẻ em nói chung và trong các cơ sở giáo dục nói riêng còn chung chung, hình thức, chưa có nội dung và phương pháp riêng phù hợp cho từng lứa tuổi, nhóm đối tượng cụ thể. Công tác phối hợp giữa các bộ ngành trung ương và các sở ngành địa phương thiếu chặt chẽ, chưa thực hiện tốt vai trò đầu mối trong thực hiện chính sách, pháp luật phòng, chống xâm hại trẻ em để đảm bảo chất lượng, hiệu quả cao trong các cơ sở giáo dục; công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát về công tác bảo vệ trẻ em trong cơ sở giáo dục chưa được thực hiện thường xuyên. Vai trò của các tổ chức Đoàn, Đội, tổ chức xã hội trong và ngoài trường học có lúc có nơi chưa thật sự rõ nét, việc can thiệp sớm và phát hiện các dấu hiệu của các vụ bạo hành trường học là rất quan trọng trong phòng ngừa xong chưa được quan tâm đúng mức, nhiều vụ việc phức tạp, tái phạm nhiều lần xảy ra ngay tại trường học mới được phát hiện, do vậy xảy ra nhiều hậu quả đáng tiếc. Công tác quản lý các dịch vụ mạng xã hội còn nhiều yếu kém, chưa ngăn chặn được mặt trái của mạng xã hội. Công tác thực thi pháp luật trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về vụ việc xâm hại trẻ em trong một số trường chưa được nhanh chóng, kịp thời.

Trong thời gian tới rất cần thiết phải có nhiều giải pháp tăng cường, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác phòng, chống xâm hại trẻ em trong cơ sở giáo dục. Nhất là hoạt động xây dựng và bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục trẻ em. Cần đổi mới công tác truyền thông, giáo dục về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục trẻ em. Tăng cường kiến ​​thức, kỹ năng của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên của cơ sở giáo dục nhằm xây dựng môi trường học tập an toàn, tăng cường áp dụng biện pháp kỷ luật và quản lý hành vi tích cực. Bồi dưỡng, nâng cao năng lực cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, người lao động trong công tác phòng, chống bạo lực học đường; phòng, chống xâm hại trẻ em. Triển khai các biện pháp của ngành giáo dục thông qua hoạt động ngoại khóa. Đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt Đoàn thanh niên, Đội Thiếu niên trường học theo hướng trang bị kiến thức, kỹ năng phòng, chống xâm hại cho các em. Tổ chức các diễn đàn, tập huấn giúp các em có kiến thức, kỹ năng ứng phó khi gặp nguy cơ bị bạo hành học đường. Kịp thời bảo vệ và hỗ trợ các em học sinh là nạn nhân của xâm hại trẻ em trong các cơ sở giáo dục, tạo mọi điều kiện để các em sớm ổn định tâm lý, đưa các em trở lại trường học, học nghề, hòa nhập cộng đồng. Thực hiện công tác điều tra, truy tố, xét xử, áp dụng các biện pháp ngăn chặn với các vụ án liên quan đến xâm hại trẻ em trong các cơ sở giáo dục một cách kịp thời, nhanh chóng và nghiêm minh theo quy định của pháp luật để răn đe và phòng ngừa tội phạm. Tăng cường quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, nhất là quản lý cư trú tại địa phương có trường học; quản lý các ngành nghề hoạt động có điều kiện gần trường học, kiên quyết đấu tranh, phòng ngừa ma túy trong học đường, văn hóa phẩm độc hại xâm nhập vào trường học, quản lý người nước ngoài... nhằm hạn chế các nguyên nhân xã hội tiêu cực tác động đến môi trường giáo dục tại các nhà trường.

Đối với các nhà trường, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm, Đoàn thanh niên, Ban cán sự lớp để nắm tình hình và kịp thời giải quyết các mâu thuẫn của các em học sinh không để phát sinh nhiều hậu quả xấu. Duy trì và phát huy phòng tham vấn tâm lý cho học sinh. Cần có sự gắn kết của gia đình với nhà trường, trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội. Tăng cường tuyên truyền các thành viên gia đình biết việc giáo dục cho trẻ em là nhiệm vụ chung của gia đình, nhà trường, của từng thành viên, của xã hội. Cần có cơ chế thông tin từ phía nhà trường để báo cáo các vụ việc về xâm hại trẻ em tới các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Hướng dẫn việc giáo dục chuyển đổi hành vi về xây dựng gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Riêng với công tác xây dựng chính sách pháp luật, rất cần rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế điều hành, phối hợp để triển khai có hiệu quả về công tác phòng, chống xâm hại trẻ em. Chính phủ cần ban hành Nghị định mới thay thế Nghị định số 138/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giáo dục; ban hành Thông tư quy định khen thưởng, kỷ luật học sinh phổ thông... Hoàn thiện các văn bản chỉ đạo triển khai liên quan đến nhiệm vụ luật giao; biên soạn các tài liệu hướng dẫn thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật về bảo vệ trẻ em như: Chỉ thị số 20/CT-TW, Chỉ thị số 48/CT-TW của Bộ Chính trị về phòng, chống tội phạm, chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em trong tình hình mới; Luật Trẻ em (2016); Luật Phòng, chống mua bán người; Luật sửa đổi, bổ sung  một số điều của Bộ luật Hình sự (2015); Chương trình quốc gia vì trẻ em giai đoạn 2012-2020; Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2016-2020; Kế hoạch hành động quốc gia phòng, chống bạo lực xâm hại trẻ em giai đoạn 2020-2025, các nghị định, thông tư liên quan đến công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em trong các cơ sở giáo dục.

Công tác phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em trong các cơ sở giáo dục là nhiệm vụ rất quan trọng, nếu hoạt động này có hiệu quả, chắc chắn sẽ góp phần xây dựng nhân cách cho các công dân tương lai của đất nước vừa khỏe mạnh về mặt thể chất, vừa khỏe mạnh về mặt tinh thần. Kết quả giám sát của Quốc hội với chuyên đề này sẽ là cơ sở để cả hệ thống chính trị tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác chăm sóc trẻ em nói chung và công tác phòng, chống xâm hại trẻ em trong các cơ sở giáo dục nói riêng./.
Minh Quang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

VIDEO HOẠT ĐỘNG

KIẾN NGHỊ CỬ TRI

















 




ĐOÀN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI VÀ HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN TỈNH HÀ GIANG
Địa chỉ: Số 01 Đường Đội Cấn - Phường Nguyễn Trãi - Thành phố Hà Giang - Tỉnh Hà Giang
Số điện thoại: 02193.867.356 - Fax: 02193.860.778
Email: bbt.dbnd@hagiang.gov.vn hoặc 
tttthdndhg@gmail.com